Kernwaarden vertalen naar gedrag: van muur naar werkvloer
Bijgewerkt op: 11 okt
“Wij vinden loyaliteit heel belangrijk.” Klinkt mooi. Maar wat betekent loyaliteit eigenlijk in de praktijk? Voor de één betekent het dat je altijd voor je collega’s klaarstaat. Voor de ander betekent het dat je je werkgever niet zomaar in de steek laat. Een derde vindt juist dat loyaliteit betekent dat je eerlijk zegt wanneer iets niet goed gaat. Allemaal mensen. Allemaal een andere betekenis. En precies daar gaat het bij kernwaarden vaak mis.
Kernwaarden betekenen niet voor iedereen hetzelfde
De woorden die we gebruiken om onze waarden te beschrijven, lijken duidelijk. Tot je er met een groep mensen over gaat praten. Wat betekent respect? Of verantwoordelijkheid? En wat betekent betrokkenheid? Dat kan zomaar voor iedereen anders zijn. Iedereen heeft daar zijn eigen referentiekader bij. De manier waarop je naar de wereld kijkt wordt onder andere gevormd door je opvoeding, de normen en waarden die je van huis uit meekrijgt, je ervaringen en de mensen met wie je bent opgegroeid en gewerkt.
Daardoor kan hetzelfde woord voor twee collega’s iets heel anders betekenen. Dat is niet goed of fout. Maar op een werkvloer kan het wél voor misverstanden zorgen. De ene collega denkt bijvoorbeeld: ik toon loyaliteit door mijn collega niet af te vallen. De andere denkt: ik ben juist loyaal als ik eerlijk zeg wat er beter kan. Ze vinden allebei loyaliteit belangrijk. Alleen hun gedrag ziet er totaal anders uit. Daarom is alleen een lijstje met kernwaarden niet genoeg.
Kernwaarden vertalen naar gedrag
Wil je dat kernwaarden echt gaan leven in een organisatie? Dan moet je ze concreet maken. Niet alleen: Wij zijn betrokken. Maar: Hoe ziet betrokkenheid er bij ons uit? Wat doe je dan? Vraag je door als een klant ergens mee zit? Kom je afspraken na? Help je iemand die vastloopt, ook als het niet jouw taak is? Of betekent betrokkenheid bij jullie iets anders?
Dat gesprek is belangrijk. Want pas wanneer je een kernwaarde kunt zien en horen in gedrag, weet je wat die waarde in de praktijk betekent.
Onderzoek en praktijkgerichte publicaties over kernwaarden benadrukken eveneens dat abstracte waarden pas bruikbaar worden wanneer ze worden vertaald naar concreet, zichtbaar gedrag.
Van ‘loyaliteit’ naar: dit betekent loyaliteit in ons bedrijf. Een mooie manier om kernwaarden concreet te maken, is de vraag: “Wat doen wij hier als we deze waarde echt belangrijk vinden?”
En misschien nog belangrijker: “Wat doen wij dan juist níét?” Stel dat loyaliteit één van jullie kernwaarden is. Dan kun je bijvoorbeeld samen afspreken:
Zo doen wij dat hier:
We spreken mét elkaar en niet over elkaar.
We geven elkaar eerlijk feedback.
We laten elkaar niet vallen wanneer het lastig wordt.
We komen afspraken met elkaar en de klant na.
We mogen het met elkaar oneens zijn.
We gaan in gesprek als het niet lekker zit.
Ineens is loyaliteit geen abstract woord meer. Het is gedrag. En daardoor wordt het ook bespreekbaar.
Waarom kernwaarden op de werkvloer pas waarde krijgen
Een kernwaarde heeft weinig aan een mooie plek aan de muur. De echte test komt op momenten waarop het ingewikkeld wordt. Wat doe je als een collega een fout maakt?Wat doe je als een klant boos is? En wat doe je als iemand zijn afspraken niet nakomt?Of wanneer er een deadline in gevaar komt? Wat doe je als je het totaal niet eens bent met een beslissing? Juist op die momenten laten organisaties zien welke waarden er écht leven.
Daarom is het interessant om kernwaarden niet alleen te bespreken wanneer alles goed gaat, maar juist aan de hand van herkenbare situaties en dilemma’s. Want gedrag wordt pas interessant wanneer je moet kiezen.
Kernwaarden zijn geen gedragsregels
Daarbij is één onderscheid belangrijk. Een kernwaarde is niet hetzelfde als een regel. “Je moet binnen één werkdag reageren op een e-mail” is een afspraak. “Betrouwbaarheid” is een waarde. De waarde geeft richting. Het gedrag maakt duidelijk hoe je die waarde bij jullie organisatie invult. Dat betekent ook dat niet ieder gedrag voor iedere organisatie hetzelfde hoeft te zijn.
Een organisatie die persoonlijk contact belangrijk vindt, kan bijvoorbeeld besluiten dat collega’s bij voorkeur even bij elkaar langslopen in plaats van alles via Teams te bespreken. Een andere organisatie kan juist vinden dat efficiënt digitaal samenwerken beter past. De kernwaarde is dus niet het eindpunt. De gezamenlijke betekenis én invulling ervan is dat wel.
Zo voorkom je verschillende interpretaties
Wil je kernwaarden echt onderdeel maken van je bedrijfscultuur? Begin dan per kernwaarde met een paar simpele vragen:
Wat betekent deze waarde voor ons? Niet wat het woordenboek zegt. Wat bedoelen wij ermee?
Welk gedrag hoort daarbij? Wat kan een collega letterlijk zien of horen?
Wat past juist níét bij deze waarde? Ook dit is belangrijk. Grenzen maken een waarde duidelijker.
Wanneer wordt deze waarde lastig? Denk aan drukte, conflicten, fouten, deadlines of lastige klanten.
Hoe spreken we elkaar erop aan?
Want een waarde die nooit besproken mag worden, wordt vanzelf vrijblijvend. Zo ontstaat er een gezamenlijke betekenis. Niet omdat iedereen exact hetzelfde hoeft te denken, maar omdat je samen duidelijk maakt wat de organisatie ermee bedoelt.
Van muur naar werkvloer
Dat is precies waar Van muur naar werkvloer over gaat. De activatietraining van WerkBende helpt organisaties om hun bestaande kernwaarden concreet te maken en te vertalen naar gedrag op de werkvloer. Niet nóg een middag waarin iemand vertelt wat de kernwaarden zijn. Wel samen onderzoeken:
Wat betekenen onze kernwaarden eigenlijk? Hoe ziet dat eruit in ons dagelijks werk?
Wat doen we al? Wat willen we vaker zien? En wat spreken we met elkaar af?
Medewerkers brengen daarbij hun eigen ervaringen en voorbeelden mee. Daardoor ontstaat niet alleen een mooi verhaal vanuit de directie, maar een betekenis die aansluit bij de dagelijkse praktijk. Het resultaat is iets waar je als organisatie veel meer aan hebt dan een lijstje kernwaarden.
Een gezamenlijk beeld van: “Zo doen wij dat hier.” Want cultuur zit niet op de muur. Je bedrijfscultuur zie je niet alleen tijdens een workshop of training. Je ziet hem in de manier waarop een nieuwe klant wordt ontvangen. En in hoe mensen met elkaar omgaan als niemand van het management meekijkt.
Daarom begint het echte werk eigenlijk pas nadat de kernwaarden zijn opgeschreven.
Kernwaarden worden pas onderdeel van je bedrijfscultuur als mensen weten wat ze betekenen én wat ze van zichzelf en elkaar kunnen verwachten.
Van muur naar werkvloer dus. Van mooie woorden naar concreet gedrag.
Ben je op zoek naar meer teambuilding tijdens werkuren? Check dan onze kantoorspellen eens in de webshop.
Veelgestelde vragen over kernwaarden vertalen naar gedrag
Hoe vertaal je kernwaarden naar concreet gedrag?
Begin met de betekenis die de kernwaarde binnen jullie organisatie heeft. Vraag vervolgens: Wat doet iemand die deze waarde écht laat zien? Beschrijf dat in concreet en waarneembaar gedrag.
Waarom betekent een kernwaarde niet voor iedereen hetzelfde?
Mensen hebben verschillende ervaringen, opvoedingen, normen en waarden. Daardoor kunnen ze hetzelfde woord anders interpreteren. Juist daarom is het belangrijk om binnen een organisatie samen betekenis te geven aan kernwaarden.
Hoe maak je kernwaarden concreet?
Koppel iedere kernwaarde aan voorbeelden uit het dagelijks werk. Beschrijf wat medewerkers wél en juist níét doen wanneer ze volgens die waarde handelen.
Wat is het verschil tussen kernwaarden en gedrag?
Een kernwaarde beschrijft wat een organisatie belangrijk vindt. Gedrag laat zien hoe die waarde er in de praktijk uitziet. De stap van waarde naar gedrag maakt een abstract begrip toepasbaar.
Hoe zorg je dat kernwaarden gaan leven op de werkvloer?
Door ze regelmatig terug te laten komen in dagelijkse situaties, gesprekken, feedback en keuzes. Kernwaarden worden sterker wanneer medewerkers ze herkennen in het gedrag van collega’s en zichzelf.
Kun je kernwaarden veranderen?
Ja. Organisaties veranderen en daarmee kan ook de gewenste cultuur veranderen. Het is wel belangrijk om eerst te onderzoeken waarom een bestaande kernwaarde niet meer past en wat je ervoor in de plaats wilt zien.
Wat is een kernwaardenworkshop?
Een kernwaardenworkshop helpt medewerkers en organisaties om betekenis te geven aan kernwaarden en deze te vertalen naar de dagelijkse praktijk. Bij Van muur naar werkvloer ligt de nadruk op het concreet maken van waarden en het zichtbaar maken van het gedrag dat daarbij hoort.
Voor wie is Van muur naar werkvloer?
Voor organisaties die hun kernwaarden al hebben vastgesteld, maar merken dat medewerkers er in de dagelijkse praktijk nog verschillende betekenissen aan geven. De training helpt om daar samen duidelijkheid en herkenbaar gedrag van te maken en deze om te zetten naar routines.
